Samen in actie tegen plasticafval

Volgende staalnameperiode: 15 september – 15 november 2022

De fascinatie voor de oceaan en rivieren, samen met hun belang als garantie voor biodiversiteit kent geen grenzen. Maar jammergenoeg stopt plasticvervuiling  van stranden en rivieroevers in Europa  niet bij de landsgrenzen. Om deze reden zijn het voorkomen van micro- en macroplastic in het milieu, een wetenschappelijke aanpak voor deze uitdaging, en het onderzoek naar duurzamere alternatieven essentiele taken die wij als Europeanen samen moeten vervullen.

Plastic Pirates – Go Europe! is een Europeees burgerwetenschapsproject waarbij klassen en jongerengroepen plasticmonsters uit beken en rivieren nemen en de resultaten hiervan documenteren. Wetenschappers evalueren vervolgens de resultaten die jongeren vastlegden. Zo leveren jonge Europeanen een belangrijke bijdrage aan het onderzoek naar de toestand waarin Europese rivieren zich bevinden en wordt de mate van vervuiling door plasticafval in de rivier vastgelegd.

In 2016 werd de actie voor het eerst uitgevoerd  in Duitsland door de Kieler Forschungswerkstatt en hun partners, dit met steun van het Duitse Ministerie van Onderwijs voor het wetenschapsjaar 2016*17 - Zeeën en oceanen. De actie wordt sinds 2018 in samenwerking met het Ecologic Institute voortgezet als onderdeel van de onderzoeksdoelstelling 'Plastic in het milieu'.  Tijdens het Duitse EU-voorzitterschap in 2020 is de campagne uitgebreid naar de drie landen die het voorzitterschap hadden en is van  2020 tot 2021 uitgevoerd als gemeenschappelijke actie van de Ministeries voor Onderwijs, Wetenschap en Onderzoek van Duitsland, Portugal en Slovenië.

Sinds januari wordt de actie met de steun van de EU-commissie uitgebreid naar heel Europa. De Europeanisering van Plastic Pirates als burgerwetenschappelijke initiatief wordt gefinancierd met middelen uit het kaderprogramma voor onderzoek van de Europese Commissie, Horizon Europa, voor het deelgebied 'Missie Zeester 2030: Herstel onze oceaan en wateren'. Van 2022 tot en met 2024 voeren 'Plastic Pirates' gecoördineerd en gesynchroniseerd bemonsteringen uit in heel Europa.

Heb je een geschikt plekje gevonden aan een rivier of beek?  Dan kun je ook gelijk van start gaan! Met behulp van de gedetailleerde project materialen, worden de verschillende soorten afval (bij. sigarettenpeuken, foliemateriaal of resten van verpakkingen) die de afzonderlijke groepen hebben geïdentificeerd, op een digitale landkaart gepubliceerd. Hiermee kunnen wetenschappers steeds meer informatie samenleggen voor het verder onderzoek naar  de aanwezigheid van verschillende soorten plasticafval die te vinden zijn in onze Europese rivieren. De strijd tegen vervuiling door plasticafval, voor schonere waterlopen en de bescherming van natuurlijke grondstoffen voor de generaties die nog na ons komen inEuropa heeft alleen slaagkans  als wij - de burgers - gemeenschappelijke politieke initiatieven  in onze buurt actief ondersteunen.

Plastic Pirates – Go Europe! Doen jullie mee?

Spannende inzichten en waardevolle informatie kan je nu al vinden op onze Social wall.

Ook kun je al luisteren naar  onze informatieve podcast-serie op onze Newspage!

 

DOELSTELLING VAN DE ACTIE

HET PROJECT

Europa bundelt de krachten om deze belangrijke taak te gaan vervullen. Net omdat het niet enkel belangrijk is voor Europese burgers, maar voor iedereen op de hele wereld! Bijna twee derde van de aarde bestaat uit water. De zeeën en de oceaan hebben een enorme invloed op de stabiliteit van ons klimaat. Vanwege hun grote verschillen vormen waterlopen overal ter wereld unieke biotopen voor planten- en dierensoorten. Stel dat je in het binnenland woont, helemaal niet in de buurt van de zee, vraag je je waarschijnlijk af  wat jij hier nu precies mee te maken hebt? Wel, net heel erg veel!

   

DE RIVIEREN IN EUROPA: HET HART VAN EEN VOLLEDIG CONTINENT

Via kleine riviertjes in het binnenland, die verder weer in grotere rivieren uitmonden, bereikt het water uiteindelijk de zee. Een voorbeeld? De Donau is de langste rivier van Europa en stroomt door tien verschillende landen voordat hij na ruim 2.850 kilometer in de Zwarte Zee uitmondt. Helaas komen via rivieren, zoals de Donau, niet alleen boten, vissen en resten van planten de zee binnen. Ook de meest uiteenlopende soorten plasticafval, van haast onzichtbaar kleine deeltjes tot yoghurtpotjes of plastic zakken, vinden doorheen de tijd hun weg naar de zee.

   

DE TAAK

Sinds 2020, is het de taak  van Plastic Pirates  om het afval aan de rivieren en in de buurt van waterlopen in heel Europa te 'kapen'. Door plasticafval in kaart te brengen en gegevens over het gevonden en onderzochte afval te verzamelen, helpen jullie als klas of vereniging bij het onderzoek naar milieuvervuiling in verschillende waterlopen. Voor alle deelnemende teams gelden dezelfde onderzoeksmethoden, wat garandeerd dat de geregistreerde gegevens overal in Europa vergelijkbaar zullen zijn. Gaandeweg zullen de gevonden gegevens op een online kaart verschijnen.

Enerzijds is de gezamelijke actie bedoelt om aandacht te vestigen op het belang van rivieren en waterlopen binnen Europa en op het feit dat natuurlijke grondstoffen beschermd moeten worden. Anderzijds  heeft de campagne ook als doel om het belang van internationale samenwerking in de verf te zetten..